Pardon

Do nielegalnego zatrudniania nastolatków dochodzi - jak podaje Polskie Radio Wrocław - w jednej z fabryk w Legnickiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej. Co najmniej od kilku miesięcy w weekendy pracują tam nieletni - także w nocy, absolutnie wbrew kodeksowi pracy i innym przepisom.

Aby przepracować całą dobę przy taśmie montażowej nie trzeba badań, szkoleń czy choćby dowodu osobistego. - Trzeba jednak znać numer telefonu pracownika firmy - twierdzi niespełna 16-letni Paweł.

Wypowiedzi jego i innych pracowników można posłuchać na stronie Polskiego Radia Wrocław. Nastolatki opowiadają, że dostają 60 zł za 8 godzin pracy. Jeśli chcą, mogą pracować dwie a nawet trzy zmiany bez przerwy. Są traktowani gorzej niż etatowi pracownicy, mimo że dostają te same zadania. Nie chodzi tylko o brak zabezpieczeń socjalnych, związanych z pracą na etacie. Gimnazjalistę można trzymać osiem godzin na tym samym stanowisku - choć powinien je zmieniać co godzinę, by uniknąć niebezpiecznej monotonii. Można też zrobić mu szkolenie BHP, trwające jedynie pięć minut.

Relacje nastolatków potwierdza Piotr Nowak, jeden z pracowników zakładu:

Hala wygląda jak obóz pracy, na dwadzieścia pięć osób na zmianie tylko dziesięć to pracownicy etatowi. Obok mnie pracowały dwie szesnastolatki. Jedna z nich ciągnęła trzecią zmianę non stop.

W ostatnią sobotę do fabryki weszli kontrolerzy Państwowej Inspekcji Pracy i policjanci. Przy taśmie pracowało kilku nieletnich. Przedstawiciele japońskiej firmy, do której należy fabryka w legnickiej strefie ekonomicznej, na razie milczą. Grzmią za to związkowcy, szczególnie silni w Zagłębiu Miedziowym:

Młodzież stała się tanią siłą roboczą tak jak w krajach trzeciego świata.

Rzeczywiście, obrazki spod Legnicy przypominają te z chińskiego Shenzhen czy innego Kantonu. Nie mówiąc już o Wietnamie czy Bangladeszu. Jakby tego było mało, do wykorzystywania nieletnich dochodziło w zakładzie ulokowanym w specjalnej strefie ekonomicznej. Jego właściciele - jako zachętę do inwestycji - dostali rozłożone na wiele lat ulgi w podatkach.

Inwestorów kuszono też obietnicami taniej o wykwalifikowanej siły roboczej. Po wejściu do Unii Europejskiej płace jednak poszły w górę, o byłych pracowników PRL-owskich zakładów przemysłowych, zaczęło być coraz trudniej. Przedstawiciele globalnych koncernów zaczęli więc kombinować - jedni zdecydowali się przenieść swoje zakłady tam, gdzie taniej - np. do Rumunii. Inni zaczęli zatrudniać nieletnich - na czarno i na nieludzkich warunkach.

Oczywiście nie znaczy to, że specjalnej strefy ekonomiczne były złym pomysłem. Ważne jednak, żeby kontrolować przestrzeganie prawa - na tym, że wszyscy stosują się do obowiązujących reguł polega wolny rynek. Polska administracja publiczna nie do końca sprostała temu zadaniu. Prawie tak jak chińscy urzędnicy.