Pardon

Stan New Jersey zniósł we czwartek karę śmierci. W USA jest to pierwsza tego typu decyzja od 40 lat. Powszechnie uważa się, że to znak nowego podejścia do tej wyjątkowo kontrowersyjnej kwestii. Podejścia opartego nie na ideologii, jak dotychczas, a na rachunku prawdopodobieństwa.

Pół roku temu szeroko dyskutowano przypadek Byrona Halseya, skazanego za zabicie dwójki dzieci "zaledwie" na dożywocie. Kary śmierci uniknął głosem jednego sędziego przysięgłego. Przesłuchiwano go 30 godzin bez przerwy, więc się przyznał. Podczas procesu zeznania odwołał, ale wtedy obciążył go sąsiad. Sąsiadowi uwierzono, choć miał na koncie wyroki za przestępstwa seksualne. Byron nie był karany, ale był idealnym podejrzanym: czarny, biedny, mało inteligentny i urodzony w więzieniu.

Byron odbywał karę od 19 lat, gdy testy DNA wykazały jego niewinność. Mordercą okazał się... sąsiad, który go obciążył. Byron Halsey opuścił więzienie w maju bieżącego roku, ale strach pomyśleć, ilu podobnych mu wciąż więzienia zaludnia. Również w celach śmierci.

Stanowy senator z New Jersey Raymond Lesniak, autor inicjatywy abolicyjnej, pisze w swoim blogu:

W Stanach Zjednoczonych są setki Byronów Halseyów, skazanych za morderstwo, którego nie popełnili. Niewątpliwie wielu takich ludzi stracono. Nie jest możliwe, by istoty ludzkie stworzyły system wolny od ryzyka pomyłki.

Wprowadzenie na szeroką skalę testów DNA coraz częściej przekonuje wątpiących, że państwo nie powinno igrać z ludzkim życiem. Moralność "lepiej zabić stu niewinnych, niż wypuścić jednego winnego" jest chyba dość wątpliwa.  Zwłaszcza gdy dysponujemy coraz doskonalszymi narzędziami, by poświadczać niewinność - ale bywa, że dopiero po latach. Kwestia potencjalnej niewinności pozostaje więc otwarta, nawet po wyroku skazującym. Chyba, że jest to wyrok śmierci.

Zwolennicy kary śmierci wciąż twierdzą, że domagają się jedynie sprawiedliwości, ale tak naprawdę chodzi przecież o zemstę: o życie za życie. Jednak główna ich zdaniem zaleta kary śmierci, jej nieodwracalność, jest też główną wadą.

Niewinnie powieszonego nie da się przeprosić.