Pardon

Rybom często zarzuca się brak inteligencji - szczególnie złotym. Mityczna jest na przykład ich krótka pamięć. Tak krótka, że można je trzymać w kulistych akwariach bez obaw o ich zdrowie psychiczne. Bo nim dopłyną do ścianki, zapomną, skąd wypłynęły.

Wszystko to, rzecz prosta, wielka niesprawiedliwość. Obecnie podejrzewa się wręcz, że rekiny potrafią polować w grupach i koordynować swoje działania. Dotychczas przypisywano to wyłącznie delfinowatym.

Teraz zaś okazuje się, że ryby potrafią liczyć. Biolodzy przypuszczali, że ryba widzi jedynie różnicę między "dużo", a "mało". Jednak ustalenie, że potrafi ona coś policzyć, to coś nowego.

A że liczą tylko do czterech, to żaden wstyd. Tylko do czterech liczą też małpy człekokształtne i delfiny.

Punktem wyjścia był fakt, ze ryby potrafią odróżniać duże ławice od małych. Samica napastowana przez samca wolała się chronić w jak największej. Naukowcy zaczęli więc dawać jej wybór. Okazało się, że samice wybierają grupy większe o tylko jednego osobnika.

Wolały więc ławicę składającą się z czterech ryb od składającej się z trzech. Ale nie widziały już różnicy między czterema a pięcioma. Większe grupy ryby potrafią oszacować jedynie z grubsza - lecz nie policzyć.

Profesor Angelo Bisazza, który kierował eksperymentami, twierdzi że zdolności matematyczne ryb niewiele się różnią od umiejętności ludzkich dzieci w wieku od 6 do 12 miesięcy. A nawet... dorosłych, pochodzących z kultur, w językach których niewiele jest liczebników.

Zaliczają się do nich amazońscy Indianie Mundurukú. Ich język nie zna liczebników od sześciu wzwyż. Zasadniczo chodzi więc wyłącznie o reprezentację werbalną: większość ludzi jest w stanie wizualnie policzyć niewielkie ilości przedmiotów, a werbalnie - większe. Liczymy używając słów: gdy ich nie znamy, nie liczymy.

Ograniczone zdolności matematyczne posiada wiele zwierząt, na przykład gołębie, papugi, szczury, małpy, słonie morskie, szopy pracze czy fretki. Potrafią one w różnym stopniu liczyć, dodawać czy odejmować, ale zazwyczaj trzeba je tego nauczyć.

Jedynie dorosłe rezusy bez przygotowania odejmują w niewielkim zakresie. Są też w stanie pojąć liczbę zero.

W każdym razie, wreszcie wyjaśniła się jedna z wielkich zagadek Wszechświata: dlaczego Złota Rybka spełnia tylko trzy życzenia. Teoretycznie mogłaby cztery, ale zapewne woli być ostrożna.

Z ludźmi nigdy nic nie wiadomo.