Pardon

Kodeks pracy mamy w Polsce socjalistyczny, zaś kapitalizm - liberalny. W dzikiej, XIX-wiecznej mutacji, zmiksowanej z rosyjskim kapitalizmem oligarchicznym. Jest to mieszanka wybuchowa.

Każda próba dokonania skreśleń w prawie o pracy wywołuje więc burzę. Nic dziwnego - ludzie niechętnie rozstają się z przywilejami, które już mają. Kodeks pracy stanowi jednak dziedzictwo państwa socjalistycznego. Zdaniem rządzących, którzy bez względu na orientację polityczną są gospodarczymi liberałami, to skandal.

Zasadniczo, w teorii, proponowane przez Ministerstwo Pracy zmiany polegają na zróżnicowaniu przepisów w zależności od skali przedsiębiorstwa. Dotychczas prawo wymagało tego samego od właściciela osiedlowego sklepiku z dwiema ekspedientkami i od PKN "Orlen". Teraz ma być inaczej.

W praktyce wygląda to mniej sympatycznie. Właściciele firm zatrudniających do 10 osób będą mogli zwalniać kobiety w ciąży i osoby tuż przed emeryturą. Słowem, kodeks pracy przestanie chronić najsłabszych.

Z drugiej strony obecna sytuacja jest groteskowa. Jeśli ktoś z dopełnieniem wszelkich procedur zatrudni nianię, to gdy niania zajdzie w ciążę, nie będzie mógł jej zwolnić. Ratunkiem jest to, że w Polsce prawie nikt nie dopełnia procedur. Gdy prawo jest nieżyciowe, zaczyna być lekceważone.

Czy nie lepiej więc, w trosce o poszanowanie prawa jako takiego, dostosowywać je do życia? Związki zawodowe protestują. Oczywiście związki zawodowe, odkąd stały się partiami politycznymi, łatwo marginalizować, i niewiele znaczą.

Propozycja resortu to szok. Szacujemy, że ponad trzy miliony pracowników zostanie wyjętych spod prawa. Nie ma mowy o akceptacji takiego pomysłu i trybu jego prezentacji. Myślałem, że rząd mówi o dialogu w Komisji Trójstronnej poważnie, ale się myliłem. Takie działania to prowokacja.

Tyle Andrzej Radzikowski, OPZZ. Praw pracowników broni też "Solidarność". Nie ma wyjścia - w nazwie wciąż te feralne słowa związek zawodowy. Jerzy Langer:

Mimo że sprawa dotyczy pracowników małych firm, nie oznacza to, że związki zawodowe się zgodzą, by w tak znacznym stopniu pogorszyć ich sytuację. Nie pozwolimy, by powstała grupa pracowników drugiej kategorii.

Owszem, nieładnie. To powinno być dyskutowane. Jednak związki zawodowe w Polsce, na ich własną prośbę, trudno traktować poważnie. Od dawna nie reprezentują pracowników, tylko polityczne ambicje swych działaczy.

Wszystko to - łącznie z ograniczaniem roli Państwowej Inspekcji Pracy - raduje serca pracodawców. Nawet pomysły na uregulowanie kwestii fikcyjnego samozatrudnienia i ograniczanie naszej sławetnej szarej strefy.

Być może pracodawcy przeczuwają, że szara strefa jest tak ważnym sektorem gospodarki narodowej, że chcącym ją ograniczać jeszcze ograniczałka nie wyrosła, że sparafrazujemy bezcenną wypowiedź lidera rosyjskich komunistów Ziuganowa. 

Naturalnie trudno też brać za dobrą monetę zapewnienia pracodawców, że wystarczy odebrać prawa zatrudnionym, a będzie pięknie i pojawią się miejsca pracy. Miejsca pracy już są, ale kiepskie. Polacy pokazali to, tłumnie wybierając te irlandzkie.

Inna sprawa, czy bezwarunkowa miłość, jaką większość społeczeństwa otacza rząd Donalda Tuska, nie przeszkodzi ludziom w bacznym patrzeniu mu na ręce. Co się przydaje zawsze.