Pardon

Ile osób zginęło w ciągu trwających już tydzień zamieszek w Lhasie? Chińczycy twierdzą, że 16. Rzecznik Dalajlamy mówi o setce zabitych. Tybetański parlament na wygnaniu, rezydujący w indyjskiej Dharamsali, doliczył się już kilku setek ofiar. Chińczycy robią, co mogą, by świat wiedział się jak najmniej. Pozbywają się zagranicznych dziennikarzy, kontrolują filmy na YouTube.

Tymczasem w Lhasie trwa coś na kształt stanu wojennego. Nie funkcjonują szkoły ani urzędy. Sklepy są pozamykane albo splądrowane. Nie działają telefony. Ulice są puste, bo ludzie boją się wychodzić z domów. Stolicę Tybetu kontrolują chińskie wojska i policja. Obrońcy praw człowieka obawiają się, że lada chwila w Lhasie może dojść do masakry na skalę Tiananmen.

Dalajlama wezwał do przeprowadzenia międzynarodowego śledztwa ws. zamieszek w Tybecie. Jak powiedział, Chińczycy dokonują kulturowego ludobójstwa. Parlament na wygnaniu również apeluje o pomoc Narodów Zjednoczonych i społeczności międzynarodowej.

Co na to świat? Najwięcej mówi się o ewentualnym bojkocie letniej olimpiady w Pekinie. Nawołują do niego obrońcy praw człowieka, taki krok biorą też pod uwagę światowe gwiazdy sportu. Rządy i oficjele milczą bądź, w najlepszym razie, wypowiadają się bardzo wstrzemięźliwie.

Niczym nie zaskoczyła nas Rosja, według której Tybet to wewnętrzna sprawa Chin. Amerykanie starają się tonować nastroje i nie mieć zdania. Sekretarz Stanu Condoleezza Rice zaleca Chińczykom rozmowy z dalajlamą. Papież milczy. Podobno dlatego że (za depeszą PAP) w Tybecie nie ma nuncjusza apostolskiego i wspólnoty, mogących dostarczyć informacje o wydarzeniach na miejscu. Zabawne.

Wszystkim pewnie stoją przed oczami milionowe straty, na jakie narażą się wchodząc w konflikt z Chinami. Milczy Unia Europejska, amerykańska sekretarz stanu waży każde słowo, a bojkot olimpiady nawet przez myśl nie przechodzi oficjelom. Komisja Europejska oceniła, że taki krok nie byłby stosownym środkiem rozwiązania problemu. Podobnie uważają członkowie Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Sport nie powinien być łączony z kwestiami publicznymi, mówią.

Faktycznie. Cóż przyjdzie Tybetowi z tego, że parę mało znaczących krajów czy grupka sportowców nie przyjedzie na olimpiadę. Wszyscy wielcy i tak tam będą. Chiny Ludowe to nie kulejący Związek Radziecki A. D. 1980. Chin nie opłaca się lekceważyć. To potęga. Zanim im się postawimy, musimy zadać sobie pytanie o ich wpływ na światową gospodarkę. W skali mikro pytanie to brzmi: skąd będziemy brać tanie majtki i telewizory?

A Tybet? To skrawek ziemi nic nie znaczący na arenie międzynarodowej. Nie ma strategicznego położenia, gigantycznych zasobów darmowej siły roboczej ani nawet surowców. Wielcy nie widzą powodu, by zaprzątać sobie nim głowę. Wolny Tybet się nie opłaca.