Pardon

Zgodnie z przewidywaniami, ale szybciej niż zapowiadano, Sejm przegłosował ustawę zmieniającą sposób organizacji i finansowania mediów publicznych. Koalicję PO i PSL wsparł SLD. Więcej szczegółów znajdziecie w serwisie Sfora.pl.

Najważniejszą zmianą jest zniesienie od 1 stycznia 2010 r. abonamentu radiowo-telewizyjnego. Ma go zastąpić dotacja z budżetu nie mniejsza niż abonamet zebrany w 2007 r. czyli 900 mln zł. Na papierze to rozwiązanie korzystne dla Polskiego Radia i TVP, bo zachęcony przez Donalda Tuska naród w ostatnich latach bardzo się ociągał z opłacaniem abonamentu. Problem jednak w tym, że zapis o milionach nie uwzględnia inflacji.

Abonament zastąpi Fundusz Zadań Publicznych, finansowany z budżetu. Pieniądze z niego będą przyznawane w formie tzw. licencji programowych - czyli swego rodzaju kontraktów na produkcję misyjnych audycji. 10 proc. pieniędzy z funduszu będzie mogło pójść na licencje dla nadawców prywatnych. Funduszem będzie zarządzać - powiększona z pięciu do siedmiu osób - Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji.

Trzech członków rady na dwuletnią kadencję ma wybierać Sejm, po dwóch na trzyletnią kadencję Senat i prezydent. Kandydatów do rady rekomendować będą uczelnie wyższe i stowarzyszenia twórców.

Ustawa przewiduje, że od początku 2011 r. regionalne ośrodki telewizji staną się osobnymi spółkami. Ten zapis w TVN24 skrytykował prof. Wiesław Godzic, medioznawca:

Będzie panował chaos. (...) Część z nich [ośrodków regionalnych TVP - BK] padnie.

Groźba bankructwa wymusi oszczędności, ale wbrew obiegowej opinii wielu dziennikarzy mediów publicznych w regionach już teraz pracuje za marne grosze i bez etatu. Trudno będzie ściąć te koszty jeszcze bardziej.

Co ważne, zarządy wszystkich spółek wchodzących w skład TVP oraz Polskiego Radia mają być trzyosobowe i obsadzane w drodze konkursów. Ustawa zawiera też tzw. klauzulę sumienia, mówiącą o "poszanowaniu niezależności i swobody wypowiedzi dziennikarzy". Jeśli nowe prawo wejdzie w życie, automatycznie skończą się kadencje obecnej KRRiTV oraz władz mediów publicznych. Droga do odwołania Piotra Farfała będzie otwarta.

Sprzeciw prezydenta może to poważnie utrudnić. Wystarczy, że skieruje ustawę do Trybunału Konstytucyjnego i odrzuci sprawozdanie obecnej KRRiTV. Wtedy trzeba będzie wybrać nową radę, ale według obecnych zasad, dających Lechowi Kaczyńskiemu przewagę. Teraz prezydent wybiera dwie osoby do rady - bez poparcia którejkolwiek z nich rada nie może podjąć żadnej decyzji. Jeśli więc prezydent się uprze, to może rządy LPR na Woronicza przedłużyć o kolejnych kilka miesięcy. Ale bez wsparcia trybunału nie ma mowy o zablokowaniu zmian.

Większe problemy może spowodować Komisja Europejska. Musi ona bowiem zaakceptować (tzw. notyfikacja) finansowanie TVP i Polskiego Radia z budżetu. Podobnie jak w przypadku stoczni może to zostać uznane za niedozwoloną pomoc publiczną. Zgoda KE musi zostać uzyskana zanim do kasy telewizji albo radia trafi choć jedna złotówka z budżetu. Ale rząd na razie takiej akceptacji nie ma.

Jeśli Bruksela powie nie, jedynym rozsądnym wyjściem będzie przywrócenie abonamentu. Tak czy inaczej, koszty funkcjonowania mediów publicznych pokryjemy w dużej części z naszych kieszeni. Tylko, że płacenia podatków trudniej uniknąć niż abonamentu.