Pardon

10. Bitwa o City Hall w Karbali

Nasze historycznie zestawienie otwiera bitwa z… XXI wieku. A dokładnie z kwietnia 2004 roku. Wówczas to wybuchło w Iraku tzw. powstanie Armii Mahdiego. Tysiące islamskich bojowników podjęło próbę przejęcia kontroli nad środkową częścią kraju. W mieście Karbala buntownicy otoczyli ratusz (City Hall) obsadzony przez żołnierzy polskich i bułgarskich. Rozpoczęła się bitwa, w której zginęło kilkuset islamistów – i żaden Polak.

Mimo, iż stoczono ją przed pięcioma laty, wiadomo o niej mniej niż o niektórych starciach z czasów średniowiecza. Wojsko postanowiło ukryć prawdę o Karbali, ponieważ psuła ona obraz pokojowej "misji stabilizacyjnej". Z podobnego powodu rani weterani Iraku oraz Afganistanu nie są uznawani za weteranów wojennych – zdaniem polityków i generałów nasz kraj nie prowadzi żadnej wojny.

Zwycięstwo w Karbali było więc wyczynem bardzo spektakularnym – ale i bardzo gorzkim. Szczegółowo opisaliśmy tę bitwę w specjalnym pardonowym tekście.

9. Bitwa pod Wiedniem

Wydawać by się mogło, iż bitwa stoczona 12 września 1683 roku powinna być na naszej liście dużo wyżej. Husaria przy minimalnych stratach rozbiła wielką turecką armię, wyzwalając oblężone miasto. Wieści o bitwie szybko dotarły na wszystkie europejskie dwory, napełniając władców podziwem dla polskiego króla (dziś byśmy powiedzieli, że Sobieski odniósł sukces PR-owski).

Jednak triumf Jana III Sobieskiego nie przyniósł Polsce nic poza chwałą. W dodatku już 25 lat po wiedeńskim zwycięstwie husarii już nie było, a Polska stała się protektoratem Rosji. Niestety, potrafimy odnosić zwycięstwa, ale potrafimy je również marnować.

8. Szarża pod Somosierrą

Atak polskich szwoleżerów na przełęcz Somosierra również nie dał wiele Polsce. Jest za to wspaniałym przykładem tego, iż mała grupa ludzi może zmieniać losy wojen. Wszystko zaczęło się przez przypadek. Jeden z polskich oficerów źle wykonał powierzone mu zadanie wykonania zwiadu. Wściekły Napoleon postanowił ukarać cały oddział. 125 szwoleżerów otrzymało misję samobójczą – mieli zaszarżować na umocnione pozycje Hiszpanów.

Polacy byli pewni, że zginą. Tymczasem w ciągu kilkunastu minut udało im się zdobyć cztery baterie dział i zmusić do odwrotu kilka tysięcy hiszpańskich żołnierzy. Szwoleżerowie dokonali tego przy stracie 20 zabitych oraz 30 rannych.

Somosierra stała się symbolem niepotrzebnej brawury, ale atak polskich kawalerzystów okazał się przecież niezwykle rozsądnym posunięciem.

7. Bitwa pod Cedynią

Pierwsze ze słynnych polskich zwycięstw zasługuje na miejsce na naszej liście. Przede wszystkim dlatego, iż starcie to dowodzi sprytu naszych przodków. Polacy (czy też raczej Polanie) pod wodzą Mieszka I pokonali w 972 niemieckich rycerzy swoją inteligencją, a nie siłą. Jeszcze na kilka dni przed bitwą Polanie dokładnie zaplanowali zasadzkę nad brzegiem Odry, a następnie perfekcyjnie go wykonali. W ten sposób ocalono powstające polskie państwo. Niestety, rozważne myślenie nie zawsze było cechą naszych dowódców.

6. Kircholm i Kłuszyn

Dwie bitwy z początków XVII wieku (Kircholm w 1605 roku, Kłuszyn w 1610) to szczyt potęgi polskiej armii. Husaria była wówczas najlepszą formacją zbrojną na świecie. Skrzydlaci kawalerzyści bez problemu radzili sobie z dużo potężniejszymi siłami wroga. Pod Kircholmem 3,5 tysiąca żołnierzy hetmana Chodkiewicza rozbiło trzy razy liczniejsze wojska króla Szwecji Karola IX Wazy. Poległo 8 tysięcy Szwedów – Polaków około 100. Warto dodać, że wojska Rzeczpospolitej nie zastawiły pułapki, nie działały z zaskoczenia. Starły się z wrogiem na otwartym polu.

Podobnie było pięć lat później. Hetman Żółkiewski poprowadził niecałe 7 tysięcy Polaków naprzeciw 40-tysięcznej armii rosyjsko-szwedzkiej. Pod Kłuszynem husaria dziesięć razy szarżowała po plecach przerażonych wrogów. Nieprzyjacielska armia została rozbita i zmuszona do ucieczki, a Żółkiewski miał wolną drogę do Moskwy.

5. Bitwa o Anglię

Czy bez wsparcia polskich pilotów Brytyjczycy obroniliby swój kraj przed Luftwaffe? Wystarczy spojrzeć na statystyki, by poznać odpowiedź – nie. W 1940 roku Polacy z dywizjonów 303 oraz 302 stanowili tylko 5 proc. sił strzegących Wysp. Tymczasem zadali Luftwaffe, aż 12 proc. spośród strat poniesionych przez niemieckie lotnictwo. A warto pamiętać, iż Brytyjczycy pozwolili Polakom włączyć się do walki dopiero po kilku tygodniach powietrznej bitwy. Wcześniej uważali ich za słabych lotników…

4. Bitwa pod Grunwaldem

Niektórzy twierdzą, iż z bitwą pod Grunwaldem jest tak jak z Wiedniem – było to niewykorzystane zwycięstwo. Rzeczywiście, Jagiełło nie zdecydował się na ostateczne zniszczenie Krzyżaków. Tyle tylko, że zapewne podjął decyzję z pełną premedytacją. Gdyby Zakon zlikwidowano już w 1410 roku, zniknęłaby główna przyczyna sojuszu polsko-litewskiego. Paradoksalnie, zbyt wielki triumf mógłby mieć tragiczne następstwa w przyszłości. W odróżnieniu od Sobieskiego, Jagiełło znał kierunek swej polityki. Ponadto miał więcej możliwości ich realizacji. Dlatego legendarna bitwa pod Grunwaldem zasługuje na wysoką pozycję w naszym zestawieniu.

3. Maczuga

Na liście Top 10 najbardziej błyskotliwych polskich zwycięstw militarnych nie umieściliśmy bitwy o Monte Cassino. Nie możemy za to pominąć bitwy pod Falaise, a dokładnie jej fragmentu znanego jako bitwa o Maczugę. "Maczugą" nazwał generał Maczek wzgórze, gdzie jego 1 Dywizja Pancerna powstrzymała ucieczkę z okrążenia dziesiątek tysięcy niemieckich żołnierzy.

Jak określił to potem jeden z alianckich generałów, Polacy byli korkiem, który zatkał butelkę Falaise. W sierpniu 1944 roku otoczeni Niemcy próbowali przedostać w kierunku ojczyzny. Na drodze stanęli im jednak polscy pancerniacy. Przez trzy dni żołnierze generała Maczka powstrzymywali kolejne fale spanikowanych Niemców. Polacy ponieśli duże straty, lecz ich ofiarność walnie przyczyniła się do likwidacji kilku niemieckich dywizji.

2. Powstanie Wielkopolskie

W 1919 roku Wielkopolanom udało się to, czego nie potrafili dokonać Polacy w żadnym innym miejscu i czasie. Wbrew wielu przeciwnościom zorganizowali powstanie – i zwyciężyli. W tym roku obchodziliśmy 90. rocznicę walk, które przyjęły kształt małej, lecz intensywnej wojny. Wydaje się jednak, że nadal niewielu Polaków zdaje sobie sprawę z tego, jak spektakularne zwycięstwo odniesiono w Wielkopolsce.

1. Bitwa warszawska

W sierpniu 1920 roku na polach pod Warszawą nie doszło do żadnego cudu. Polacy przeprowadzili po prostu perfekcyjnie zaplanowaną operację wojskową. Na zwycięstwo złożyło się wiele czynników – dobry plan, osobiste poświęcenie żołnierzy, błędy nieprzyjaciela, złamanie sowieckich szyfrów. W głębokiej tajemnicy dokonano przegrupowania oddziałów i zaskoczono Rosjan gwałtownym kontratakiem. Historycy do tej pory spierają się, kto wpadł na pomysł ofensywy znad Wieprza – Piłsudski, Sikorski, czy jeszcze kto inny. Ważne jest jednak, iż taki plan powstał. Zawieszono na chwilę "polskie piekiełko" i solidarnie rzucono się do obrony zagrożonego młodego państwa.